Çin, 2026-2030 dönemini kapsayan 15. Beş Yıllık Planı ile “halk merkezli” kalkınma modelini derinleştirmeyi hedefliyor. Plan, istihdam, sağlık ve sosyal güvenlik gibi doğrudan vatandaşların yaşam kalitesini etkileyen alanlara öncelik veriyor.
Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, yaşlı bakımı ve hizmet sektöründeki çalışanların yaşam koşullarının iyileştirilmesine yönelik incelemeleri sırasında, kamu hizmetlerinin halkın ihtiyaçlarına göre şekillendirilmesi gerektiğini vurguladı. Çin Komünist Partisi’nin (ÇKP) kuruluşunun 105. yıl dönümünde, yönetişim felsefesinin temelinde “halkın refahı” ilkesinin yer aldığı belirtiliyor.
Çin yönetimi, 2012’den bu yana yaklaşık 100 milyon kişiyi yoksulluktan kurtardığını açıklarken, eğitim, sağlık ve sosyal güvenlik alanlarında dünyanın en kapsamlı sistemlerinden birini oluşturduğunu bildiriyor. Güncel verilere göre, temel sağlık sigortası kapsama oranı yüzde 95’i aşmış durumda ve ortalama yaşam süresi 79 yılın üzerine çıktı.
15. Beş Yıllık Plan’da Yaşam Kalitesi Öncelikli
Çin’in 2026-2030 dönemini kapsayan 15. Beş Yıllık Planı, sadece ekonomik büyümeye değil, “yüksek kaliteli kalkınma” hedefine odaklanıyor. Planın üçte birinden fazlası, istihdam, gelir adaleti, yaşlı ve çocuk bakımı gibi vatandaşların günlük yaşamına doğrudan etki eden konulara ayrılmış durumda.
Dijital ekonominin gelişmesiyle ortaya çıkan kuryeler, araç çağırma hizmeti sürücüleri ve e-ticaret çalışanları gibi yeni istihdam biçimlerine yönelik düzenlemeler de planın önemli gündem maddelerinden biri. Hükümet, bu çalışanların sosyal güvenlik sistemine entegrasyonunu ve haklarının korunmasını teşvik etmeyi amaçlıyor.
“Yüksek kaliteli kalkınma, insanların yaşam kalitesini iyileştirmeye ve kalkınma sonuçlarının daha geniş ve daha adil biçimde herkesin yararına sunulmasına odaklanıyor. Hedef, ekonomik büyüme ile yaşam koşullarının iyileşmesini eş zamanlı ilerleterek olumlu bir döngü oluşturmaktır.” — Zhang Linshan, Makroekonomik Araştırmalar Akademisi Araştırmacısı
Uzmanlar, bu stratejinin Çin’in kalkınma anlayışında niceliksel büyümeden niteliksel refaha doğru bir geçişi temsil ettiğini belirtiyor. Hükümetin, kamu hizmetlerini daha ulaşılabilir kılarak vatandaşların gelecek beklentilerini güvence altına almayı hedeflediği ifade ediliyor.
