İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, parlamentoda yaşanan tıkanıklık ve derinleşen konut krizinin ardından meclisi feshederek 29 Kasım’da erken genel seçime gidileceğini duyurdu. Hükümetin hazırladığı konut kararnamelerinin 2 Ekim’de Kongre’de reddedilmesi ve ardından gelen sokak protestoları, 72 saat içinde ülkeyi sandığa götüren süreci başlattı.
Konut Krizinin Tetiklediği Toplumsal ve Siyasi Gerilim
Büyük kentlerde hızla yükselen kira bedelleri ve barınma maliyetleri, İspanya genelinde uzun süredir ciddi bir toplumsal rahatsızlık yaratıyordu. AP verilerine göre ülkede son on yılda ortalama kira fiyatları neredeyse ikiye katlandı. Madrid’de 87 yaşındaki Maricarmen Abascal’ın tahliye edilmesiyle simgeleşen bu kriz, kısa sürede kitlesel sokak hareketine dönüştü.
Artan tepkiler karşısında Sanchez yönetimi; kırılgan durumdaki kiracıların tahliyelerinin 2030 yılına kadar ertelenmesi, belirli kira sözleşmelerinin kendiliğinden uzatılması, fiyat artışlarına tavan getirilmesi ve konut spekülasyonunun engellenmesini içeren iki acil kararname hazırladı.
Meclisteki Oylama Kaybı ve Aritmetik Sıkışma
Temsilciler Kongresi’nin 2 Ekim Cuma günü yaptığı olağanüstü oturumda konut paketleri oylandı. İlk düzenleme 178’e karşı 172 oyla, ikinci düzenleme ise 184’e karşı 166 oyla Meclis’ten geçemedi. 350 sandalyeli parlamentoda yalnızca 147 vekili bulunan PSOE-Sumar ittifakı, muhalefetteki Halk Partisi (PP) ve Vox’un yanı sıra Katalan Junts partisinin de karşı oy kullanmasıyla çoğunluğu sağlayamadı.
Oylama yenilgisi hükümeti hukuken düşürmese de 2023 yılından bu yana bütçe dahi çıkaramayan Sanchez kabinesinin yasama gücünü fiilen zayıflattı. Reuters’ın aktardığına göre, sonucun hemen ertesinde 3 Ekim Cumartesi günü 50’ye yakın kentte eylemler yapıldı ve sadece başkent Madrid’deki protestoya yaklaşık 70 bin kişi katıldı.
72 Saatte Alınan Erken Seçim Kararı
El País’in aktardığı kulis bilgilerine göre Başbakan Sanchez, 2 Ekim yenilgisinin ardından kabine üyeleri ve PSOE kurmaylarıyla yoğun bir kriz diplomasisi yürüttü.
La Moncloa ise başlangıçta tüm seçeneklerin masada olduğunu belirtti.
Kararın arkasında yalnızca konut meselesi değil; parti çevresine uzanan yolsuzluk incelemeleri ve Ceuta’daki göç gerilimi gibi başlıklar da etkili oldu. Sanchez ve hakkındaki iddialara hedef olan isimler suçlamaları reddederken, siyasi kilitlenme 4 Ekim Pazar gecesi erken seçim kararıyla sonuçlandı.
İspanya Kralı VI. Felipe’ye resmi bilgilendirmede bulunan Başbakan Sanchez, Bakanlar Kurulu toplantısının ardından kamuoyuna seslendi:
parlamentonun feshedileceğini ve 29 Kasım’da erken genel seçim yapılacağını açıkladı.
