Kentsel tarım ile güneş enerjisini birleştiren agrivoltaik araştırmalar, çatı panellerinin gölgesinde yetiştirilen safranın iki kat fazla ürün verdiğini ortaya koydu. Colorado Eyalet Üniversitesi uzmanları, 405 metrekarelik alanda 5 yıllık süreçte 61 bin dolar gelir sağlanabileceğini belirterek kent binaları için yeni bir ekonomik model sundu.
Denver’da yer alan CSU Spur tesislerinde yürütülen saha denemelerinde, yüzde 40 oranında ışık geçiren güneş panellerinin altına yerleştirilen safran parselleri incelendi. Elde edilen bulgular, korunaklı alandaki bitkilerin doğrudan güneşe maruz kalan çatılara nazaran iki kat daha fazla çiçek açtığını ve çifte hasat hacmine ulaştığını gösterdi. Yeşil çatı mimarisindeki süzek ve zayıf toprak yapısının, bitkinin doğal gereksinimleriyle tam uyum yakaladığı saptandı.
Işık Dengesi ve Bölgesel Koşullar
Araştırmacılar Jennifer Bousselot ile Reece Bailey tarafından hazırlanan çalışmada, aşırı gölgenin verim kaybına yol açmaması için panellerin zemin seviyesinden 1,8 ila 2,4 metre yukarıya yerleştirilmesi önerildi. Buna karşın Doğu Fas bölgesinde 24 ay süren bir başka araştırmada en yüksek verimin yüzde 30 gölge ve yüzde 70 güneş kombinasyonunda yakalanması, farklı iklim koşullarında tek tip bir ışık reçetesinin geçerli olmadığını kanıtladı.
Sistemin getirisini 46 kilovatlık kurulu çatı altyapısı ve 405 metrekarelik dikim sahası üzerinden modelleyen uzmanlar, 5 senelik süreçte yaklaşık 61 bin dolar (yaklaşık 3 milyon lira) net kazanç hesapladı. Bu projeksiyonda safranın gramı 35 dolar, soğanı 25 sent ve üretilen elektrik enerjisi 13 bin 470 dolar olarak baz alınırken, başlangıç yılındaki masrafların hasat gelirini aştığı ve yeni panel kurulum bedelinin hesaba katılmadığı vurgulandı.
Hasat Süreci Yoğun Emek İstiyor
Panellerin sağladığı mikro klima kentsel alanlarda bitkilerin aşırı sıcak baskısını ve sulama ihtiyacını ciddi oranda düşürüyor. Ancak Vermont Üniversitesi verilerine göre yalnızca 1 gram kurutulmuş safran elde etmek için 159 ila 179 çiçeğin tepeciklerinin elle ayıklanması gerekiyor. Ekim ve Kasım aylarındaki hasat döneminde ortaya çıkan bu iş gücü ihtiyacı, doğru bir işletme planlamasını zorunlu kılıyor.
