Nepal’in kuzeyinde meydana gelen buzul çöküşü ve ardından oluşan yıkıcı sel felaketi sonucunda 1.451’i aşkın kişi yaşamını yitirirken 5 binden fazla insan kayboldu. Beş bölgede yaklaşık 1,6 milyon kişiyi etkileyen afetin faturası 2,66 milyar doları aşarken, Katmandu yönetimi uluslararası mekanizmalardan tazminat talep etti.
Langtang/Lirung Dağı eteklerinde 26 Ağustos 2026 tarihinde kopan yüksek irtifa buzulu, kaya kaynaklı büyük bir tsunamiyi tetikleyerek yerleşim yerlerini vurdu. Güvenlik güçlerinin yürüttüğü operasyonlarla 13 bin 784 kişi tahliye edilirken; 41 köprü, 3 bin 702 konut ve 12 hidroelektrik santrali projesinde ciddi tahribat saptandı.
Yayımlanan Hızlı Hasar ve İhtiyaç Değerlendirmesi raporuna göre, toparlanma ve imar faaliyetleri için 4,72 milyar dolarlık bütçe gerekiyor. Felakette 7 bin 570 özel mülk, 48 kamu binası, 18 okul, 7 sağlık merkezi ve 30 kültürel miras alanı zarar görürken, yalnızca sosyal rehabilitasyon harcamalarının 685 milyon doları bulacağı öngörülüyor.
Dünya Hava Tahsisi bünyesindeki araştırmacılar felaketin boyutuna dikkat çekerek şu tanımlamayı yaptı:
Nepal-Çin sınırındaki Himalayalar boyunca enkaz seline dönüşen feci bir kaya-buz çığı
Uzmanlar, bölgede son yıllarda daha sık ve yıkıcı hale gelen taşkınlarda iklim değişikliği ile artan sıcaklıkların belirleyici rol oynadığını ifade etti.
Tazminat Talepleri ve Uluslararası Girişimler
Kayıp ve Zarar Fonu’na müracaat eden Nepal Hükümeti, kirletici aktörlerin mali sorumluluk üstlenmesini istedi. Fon yönetimi 20 milyon dolarlık desteği gündeme alırken; Dünya Bankası’nın sunduğu borçlandırma teklifine karşı çıkan sivil toplum temsilcileri ile 18 Eylül 2026’da Manaslu Dağı kampında açlık grevine başlayan 10 genç, hibe temelli tazminat talebini vurguluyor.
Rasuwa, Nuwakot ve Dhading bölgelerindeki 27 merkezde 1.743 afetzede barınırken, tesis dışındaki aile bireylerine dört ay boyunca aylık 98 dolar (15.000 Nepal Rupisi) ödenmesi planlanıyor. Başbakan Balendra Shah ile Dışişleri Bakanı Sisir Khanal ise afetin oluşturduğu ağır faturayı New York’taki 81. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu gündemine taşımaya hazırlanıyor.
