Karadeniz sahasındaki insansız hava aracı hareketliliğinin Bulgaristan Münhasır Ekonomik Bölgesi’ne kadar ulaşması üzerine eski Dışişleri Bakanı Nadezhda Neynsky, Sofya yönetiminin ulusal güvenliği gerekçe göstererek NATO Antlaşması’nın 4. maddesi kapsamında müttefiklerle acil istişare sürecini başlatması gerektiğini kaydetti.
Karadeniz’deki seyrüsefer emniyeti ile deniz ticaretinin doğrudan halkın refahına ve ulusal ekonomiye etki ettiğine işaret eden Neynsky, yaşanan gelişmelerin bölgesel bir güvenlik riskine dönüştüğünü vurguladı.
ülkesinin NATO Antlaşması’nın 4. maddesi uyarınca müttefikleriyle istişare talep etmek için tam ve haklı gerekçelere sahip olduğunu belirtti. 4. maddenin doğrudan 5. maddeyi tetiklemediğini hatırlatan deneyimli diplomat, Karadeniz’deki durumun artık uzak bir dış çatışma olarak görülemeyeceğini ve güvenlik endişelerinin NATO masasına taşınması gerektiğini ifade etti.
Hava sahası ihlallerinin tesadüfi olmadığını savunan deneyimli diplomat, Moskova kaynaklı adımların bölgesel tedirginlik yaratmayı amaçladığına dikkat çekti.
son olaylarda kullanılan İHA’ların kaza sonucu değil, kasıtlı bir provokasyon ve hedefli bir saldırı amacıyla gönderildiğini savundu. Rusya’nın bu tür eylemlerle bölge ülkelerinde korku iklimi yaratarak iç tartışmaları alevlendirmeyi hedeflediğini belirten eski bakan, korkuyla alınan kararların tehlikesine işaret etti.
NATO’nun 4. ve 5. Maddeleri Arasındaki Farklar
Kuzey Atlantik Antlaşması’nın 4. maddesi, ittifak üyesi bir ülkenin sınır bütünlüğü veya egemenliği tehdit altına girdiğinde resmi danışma sürecinin işletilmesini sağlıyor. Doğrudan askeri müdahale ve kolektif savunma başlatan 5. maddenin aksine 4. madde, kriz tırmanmadan önce üye devletlerin ortak bir siyasi duruş ve güvenlik stratejisi geliştirmesini amaçlıyor.
Sofya yönetiminin kriz karşısındaki tutumuna yönelik eleştirilerini de dile getiren Neynsky, güvenlik kurumlarının hızlı karar alması gerektiğini belirtti.
Ulusal Güvenlik Danışma Konseyi’nin toplanmakta geciktiğini vurguladı ve kamuoyunun sadece İHA’ların kime ait olduğunu değil, benzer olayların tekrarlanmaması için hangi somut güvenlik tedbirlerinin alındığını duyması gerektiğini ifade etti.
